INDUSTIEEL ERFGOED
Hijskranen
Cranes are machines that combine form and function, or functional works of art. It is precisely when they are no longer in use that they reveal their beauty.
Michiel van Overbeek was inspired by this and turned it into a work of art. Biyelgee is a unique form of dance that originated from the nomadic way of life in Mongolia. Almost all regions populated by different ethnic groups in Mongolia have their own specific forms of Biyelgee.
In honour of the 15th anniversary of the Verbeke Foundation in 2017, Michiel van Overbeek created a choreography inspired by the Biyelgee for the cranes on the site. He made the cranes dance. Ro Krauss accompanied the dance with Mongolian overtone singing and played a Mongolian horsehead fiddle. The performance was staged three times to great public interest, but given the condition of the cranes, the performances were not repeated after that. The performance was recorded on video.
Walkraan De Trouw
This water-hydraulic crane belonged to NV. De Trouw. It is an example of a hydraulic portal pyramid or high portal crane that can be moved on a 4-metre track on the harbour quays. This walking crane dates from 1912 and was built by La Meuse, one of Belgium’s leading manufacturers. The original cold water pressure drive was converted to an oil pressure drive after 1975.
The crane is constructed from riveted iron and wood (the control cabin), has a reach of 15 metres, a maximum height of 21 metres and weighs a total of 4 tonnes. Walk crane De Trouw was moved from Antwerp to the Verbeke Foundation in Kemzeke around 2004. There it stands as a monument next to the rolling bridge at the entrance to the site.
Rolbrug
S.A. Ateliers de Construction de J.J. Gilain | BE
In the north of Brussels, the transformation of a former industrial site into a residential area was completed around 2020. Special attention was paid to the history of the site. As much material as possible has been preserved or reused in the large courtyard garden. La Fonderie, a museum of industrial history in the Brussels region, has incorporated a number of artefacts. The free-standing rolling bridge, built by S.A. Ateliers de Construction de J.J. Gilain in Tienen, was too imposing to be integrated or incorporated into the museum. The most impressive remnant of the site’s industrial past was therefore donated to the Verbeke Foundation, where it serves as a gateway.
Anti Atom
The Swiss company Anti Atom built nuclear shelters in the 1980s. In a promotional brochure from that period, the Anti Atom shelter is touted as “the most liveable shelter”. During the Cold War, nuclear war was a real threat, and Anti Atom built the shelter with the aim of distributing them throughout Europe. As a fully-fledged demonstration model, this shelter travelled from Stockholm to Madrid. It can accommodate twenty people, who could survive in the shelter for about three weeks.
Since 2022, the shelter has been part of the Verbeke Foundation’s permanent collection. Behind the purchase lies a form of symbolism related to international current events.
SKYTech | BE
opgericht 1989 Mil MI-26T (helicopter), 1994
Three Russian helicopters had been on Belgian territory for quite some time following the bankruptcy of the Belgian company Skytech, which had used them for freight transport and firefighting assignments, among other things. The MI-26T aircraft were built in the 1970s. With a length of 40 metres, a width of 8 metres, a height of 8 metres and a weight of more than 36 tonnes, they are the largest, heaviest and strongest helicopters ever built. In 2023, Geert Verbeke was able to purchase one of the helicopters. The helicopter was transported by ship to Perkpolder, from where it arrived in Kemzeke during the night hours by “exceptional transport”. The next morning, the helicopter was hoisted onto the embankment parallel to the motorway and the blades were mounted.
Windmolenwiek
A wind turbine blade stands upright in the garden. It evokes memories of obelisks or memorials such as those found in various cities. Wind turbines provide clean energy, but they are not without controversy when it comes to material use, landscape pollution and noise pollution. This blade is 39 metres long, which is now considered small. During the 2018 exhibition “Groentopia”, an exhibition about green energy, the blade was displayed in the museum’s hallway. Karl Heinz Jeron’s (DE 1962) sound sculpture Wind Park Drone was also on display and could be heard alongside the blade. Jeron let people listen to the sound of wind turbines and investigated whether careful and active research could transform an initial aversion to the sound into a positive or at least neutral experience.
Superuse Studios (Cesare Peeren), Zoro Feigl and Elmo Vermijs have each given their own vision of the wind turbine blade in their artworks.
INDUSTIEEL ERFGOED
Hijskranen
Hijskranen zijn machines die vorm en functie verenigen ofwel functionele kunstwerken. Juist als ze niet meer in functie zijn tonen ze hun schoonheid.
Michiel van Overbeek werd erdoor geïnspireerd en maakte er een kunstwerk van. Biyelgee is een unieke dansvorm, ontstaan uit de nomadische ma-nier van leven in Mongolië. Bijna alle regio’s die door verschillende etnische groepen van Mongolië worden bevolkt, hebben hun speci-fieke vormen van Biyelgee.
Ter ere van de 15de verjaardag van de Verbeke Foundation in 2017 maakte Michiel van Overbeek een op de Biyelgee geïnspireerde choreografie voor de op het terrein aanwezige hijskranen. Hij liet de kranen dansen. Ro Krauss bege-leidde de dans met Mongoolse ondertoonzang en bespeelde een Mongoolse paardenhoofdviool. De voorstelling werd onder belang-stelling van veel publiek drie maal gespeeld, maar gezien de staat waarin de kranen verkeren zijn de voorstellingen daarna niet meer herhaald. De performance is vast-gelegd in een videoregistratie.
Walkraan De Trouw
Deze waterhydraulische walkraan was van NV. De Trouw. Het is
een voorbeeld van een op een
4-meter-spoor verplaatsbare op de havenkaden rijdende hydraulische portaal-pyramide- of hoogportaal-kraan. Deze walkraan stamt uit 1912 en is gebouwd door La Meuse. Eén van de belangrijke Belgische con-structeurs. De oorspronkelijke aan-drijving met koudwaterdruk werd na 1975 omgebouwd tot aandrijving met oliedruk.
De kraan is opgebouwd uit geklon-ken ijzer en hout (de stuurcabine), heeft een reikwijdte van 15 meter, een maximale hoogte van 21 meter en weegt in totaal 4 ton. Walkraan De Trouw werd rond 2004 van Ant-werpen naar de Verbeke Foundati-on in Kemzeke verplaatst. Daar staat hij als monument naast de rolbrug aan de ingang van de site.
Rolbrug
S.A. Ateliers de Construction de J.J. Gilain | BE
In het noorden van Brussel werd rond 2020 de transformatie vervol-ledigd van een voormalige indus-triële site naar een woongebied. Daarbij is bijzondere aandacht be-steed aan de geschiedenis van de site. Er is zoveel mogelijk materiaal bewaard of hergebruikt in de grote binnentuin. La Fonderie, een mu-seum voor industriële geschiedenis van de Brusselse regio, heeft een aantal artefacten opgenomen. De vrijstaande rolbrug, gebouwd door S.A. Ateliers de Construction de J.J. Gilain in Tienen, was te impo-sant om geïntegreerd te worden of door het museum te worden opge-nomen. Het meest indrukwekkende overblijfsel van het industriële ver-leden van de site werd daarom aan de Verbeke Foundation geschon-ken, waar ze dienst doet als toe-gangspoort.
Anti Atom
Het Zwitserse bedrijf Anti Atom bouwde in de jaren 1980 atoom-schuilkelders. In een promotiefol-der uit die tijd wordt de Schuilkelder van Anti Atom aangeprezen als: ‘De meest leefbare schuilruimte’. Ten tijde van de Koude Oorlog was een kernoorlog een reële dreiging en Anti Atom bouwde de kelder met het doel om ze over heel Europa te kunnen verspreiden. Als volwaardig demonstratie-model reisde deze Schuilkelder van Stockholm tot Madrid. Er is plaats voor twintig mensen en je zou ongeveer drie weken in de kelder kunnen overleven.
Sinds 2022 maakt de Schuilkelder deel uit van de vaste collectie van de Verbeke Foundation. Achter de aankoop schuilt een vorm van symboliek die te maken heeft met de internationale actualiteit.
SKYTech | BE
opgericht 1989 Mil MI-26T (helicopter), 1994
Drie Russische helikopters stonden al geruime tijd op Belgisch grondgebied na het faillissement van de Belgische firma Skytech, die ze gebruikt had voor onder andere goederentransport en brandblus opdrachten. De MI-26T toestellen werden sinds de jaren 1970 gebouwd. Met hun veertig meter lengte, acht meter breedte, acht meter hoogte en een gewicht van meer dan 36 ton zijn het de grootste, zwaarste en sterkste helikopters ooit gebouwd. In 2023 kon Geert Verbeke één van de helikopters kopen. Per schip werd de helikopter naar Perkpolder vervoerd om van daaruit in de nachtelijke uren met een ‘uitzonderlijk transport’ in Kemzeke te arriveren. De volgende ochtend werd de helikopter op het talud parallel aan de snelweg gehesen en werden de wieken gemonteerd.
Windmolenwiek
Een windmolenwiek staat rechtop in de tuin. Hij roept herinneringen op aan obelisken of gedenknaalden zoals die in verschillende steden aan te treffen zijn. Windmolens zorgen voor schone energie, maar ze zijn niet onomstreden als het gaat om materiaalgebruik, landschapsvervuiling en geluidsoverlast. Deze wiek is 39 meter lang, inmiddels klein te noemen. Tijdens de tentoonstelling ‘Groentopia‘ in 2018, een expositie over groene energie, lag de wiek in de gang van het museum. Bij de wiek was toen ook de geluidssculptuur Wind Park Drone van Karl Heinz Jeron (DE 1962) te zien en te horen. Jeron liet mensen naar het geluid van windmolens luisteren en onderzocht of een aanvankelijke afkeer van het geluid door zorgvuldig en actief onderzoek zou kunnen veranderen in een positieve of op zijn minst neutrale ervaring.
Superuse Studio’s (Cesare Peeren), Zoro Feigl en Elmo Vermijs hebben in hun kunstwerken elk hun eigen visie gegeven op de windmolenwiek.